Kva tankar har elevane om kulturforståing? (introduksjon til del 2)

Før ein begynner å arbeide med ein ny hovuddel i Streif, kan det vere interessant å sjå kva tankar elevane har om emnet for den aktuelle delen. Det kan også hjelpe læraren til å leggje opp undervisninga på rett nivå. Det er sjølvsagt ikkje forventa at elevane skal vite så mykje om eit emne før dei har begynt å arbeide med det i klassen, men ofte har dei fleire tankar og meiningar om eit emne enn dei trur.

Del 2 (kapittel 5 og 6) handlar om kulturforståing. Etter læreplanmåla har vi formulert nokre igangsetjingsspørsmål til elevane:

  • Kva tenkjer du på når du hører omgrepet kultur?
  • Kva er norsk kultur?
  • Kva er ein fordom?
  • Kva er positivt i eit fleirkulturelt samfunn?

I kartlegginga av kva tankar elevane har om kulturforståing, kan læraren ta utgangspunkt i desse spørsmåla frå Streif. Elevane kan for eksempel diskutere spørsmåla i fellesskap i klassen eller i grupper:

A) Klassediskusjon

Læraren ber elevane om å ”tenkje høgt” og komme med assosiasjonar til kvart spørsmål. Det er viktig å poengtere at ein ikkje er ute etter ein fasit. Det viktigaste er å setje i gang tankeprosessane hos kvar enkelt elev. Læraren noterer stikkord som utgangspunkt for ein felles diskusjon i klassen. Kanskje det kan vere interessant å stille dei same spørsmåla til elevane etter at dei har arbeidd med del 2? Er svara dei same no, eller har elevane endra oppfatningar om spørsmåla?

B) Gruppearbeid

Læraren deler klassen inn i grupper. Kvar gruppe tek for seg dei fire igangsetjingsspørsmåla til del 2 og noterer stikkord. Etterpå skal gruppene presentere stikkorda for resten av klassen.

Har gruppene dei same tankane om kulturforståing, eller skil resultata seg sterkt frå kvarandre?

 

Til toppentiltoppen

Norsk kultur? (kapittel 5)

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne definere omgrepet kultur og gje døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid

Kva er eigentleg norsk kultur? Svaret på dette vil nok variere ut frå kven du spør. Likevel er det ein del trekk som ofte blir framheva som typisk norske.

Ein måte å gå fram på for å finne ut kva som er dei dominerande oppfatningane om kva norsk kultur er, er å sjå på korleis vi presenterer oss for andre.

Under finn elevane lenkjer til nettstader som presenterer Noreg og norsk kultur for turistar. Del klassen inn i grupper og be kvar gruppe om å bruke informasjonen dei finn her, til å svare på spørsmåla under. Svara kan dei presentere munnleg for klassen.

  • Korleis blir Noreg og norsk kultur presentert?
  • Kva inntrykk får de av Noreg, nordmenn og norsk kultur ved å studere desse nettstadene?
  • Kva sider av norsk kultur går ofte igjen? Bryt nokon av presentasjonane med dette biletet?
  • Kva synest de om den måten Noreg og norsk kultur blir presentert på? Stemmer dette med synet dykkar på Noreg/norsk kultur?
  • Trur de at desse nettstadene hadde framstilt norsk kultur på same måte dersom dei hadde blitt laga for 50 år sidan? Eller om 50 år?

Nettstader:

  • Nettstaden visitnorway.com presenterer seg som offisiell reiseguide for Noreg. Her finn du informasjon om Noreg, norsk kultur, reisemål osb.
  • norway.com er ein engelskspråkleg nettstad med reiselivsinformasjon om Noreg 


  • Nettstaden fjellsiden.no presenterer turisme i den norske fjellheimen fjellsiden.no


  • Nettstaden olavsrosa.no presenterer turisme med spesiell vekt på den norske kulturarven olavsrosa.no
  • Nettstaden Nasjonale turistvegar gir ei oversikt over dei nasjonale turistvegane i Noreg turistveg.no


  • Fjellandfjord.no er ein nettstad som presenterer norske vestlandsfjordar 


  • På nettstaden discovernorway.no (i regi av Innovasjon Noreg) blir ulike reisemål i Noreg presenterte - på engelsk discovernorway.no


  • Nettstaden Fjord Norway presenterer turisme i norske fjordar fjordnorge.no


  • Nettstaden gonorway.no gir ein fyldig presentasjon av Noreg og norsk kultur for turistar gonorway.no
  • norway.org er den offisielle nettstaden om Noreg i USA. Her finn du informasjon om Noreg, norsk kultur og historie og turistinformasjon på engelsk 


  • reuber-norwegen.de - tysk reiselivsside om Noreg 


  • Nettsidene til Hurtigruta 


  • Nettstaden ski-norway.co.uk gir informasjon om skiturisme i Noreg. Engelsk tekst

 

Til toppentiltoppen

Samisk kultur (kapittel 5)

Tverrfagleg undervisningsopplegg: samfunnsfag og historie

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne presentere hovudtrekk ved samisk kultur i dag og reflektere over kva det vil seie å vere urfolk og definere omgrepet kultur og gje døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid

I) Typisk samisk?

På nettstadene under finst det mykje informasjon om samane, sett ut ifrå ulike synsvinklar. Her finst det mellom anna informasjon om:

  • samisk historie
  • samisk kultur
  • samiske språk
  • samisk religion, tru og mytologi
  • samepolitikk
  • samane som urfolk
  • dagsaktuelle saker for samane
  • samisk statistikk

Læraren deler elevane inn i grupper og ber dei om å setje seg inn i emnet samisk kultur. Gruppa vel eit tema innanfor emnet som dei vil fordjupe seg i, anten frå lista over eller eit anna tema. 



Gruppa lagar så ein presentasjon av temaet dei har valt, som dei skal vise fram for klassen etterpå. Dei vel sjølve kva framstillingsform dei ønskjer å bruke, og som eignar seg best i forhold til det temaet dei har valt, kva ressursar dei har tilgjengelege i klassen, og kor mykje tid dei har på å utforme presentasjonen. 



Aktuelle nettstader:

II) Flautt å vere same?

Sjå utdrag frå filmen Min mors hemmelighet i artikkelen "Skammen ut av skapet" frå Aftenposten. Diskuter i grupper eller i fellesskap i klassen:

  • Kvifor trur du mange skjulte at dei var samar?
  • Kva innebar fornorskingspolitikken ?
  • Kva kan Min mors hemmelighet fortelje om verknaden av fornorskingspolitikken?

 

Til toppentiltoppen

Religion og kultur (kapittel 5)

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne gje døme på korleis religion og etnisk variasjon påverkar samfunn og kultur og definere omgrepet kultur og gje døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid

I dette undervisningsopplegget skal elevane arbeide i grupper med religion og kultur. Kvar gruppe vel ein religion og presenterer dei kulturelle særtrekka ved religionen for klassen. Gruppene står fritt til å velje kva for ein religion dei vil, men dersom dei vel ein annan enn dei religionane dei finn på lista under, må elevane finne relevante nettstader og stoff om emnet sjølve. Gruppene står også fritt til å velje på kva måte dei vil presentere resultatet av arbeidet for resten av klassen. 



Det er viktig at læraren presiserer at elevane skal leggje vekt på samanhengen mellom religion og kultur. Gruppene skal altså ikkje fokusere på innhaldet i religionen, men på kva kulturelle trekk som har opphav i religionen, som for eksempel høgtider, mat- og klesskikkar, normer og verdiar. I tillegg bør dei også seie noko om i kva grad og eventuelt korleis dei kulturelle særtrekka ved denne religionen påverkar det norske samfunnet og norsk kultur. 




Nettstader:

 

Til toppentiltoppen

Hiphop (kapittel 5)

Tverrfagleg undervisningsopplegg: samfunnsfag, engelsk og utdanningsprogrammet musikk, dans og drama.

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne definere omgrepet kultur og gje døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid

På nettstaden til læreverket Stunt for engelskfaget i vidaregåande skule finn du eit undervisningsopplegg om hiphop.

I undervisningsopplegget lærer elevane ikkje berre om hiphop-kulturen, men elevane blir også oppmoda til å lage ein eigen rap. Rapen kan omhandle eit samfunnsfagleg emne, og opplegget passar derfor fint til fleire tema og kapittel i Streif, men er kanskje spesielt relevant for kapittel 5 (Kultur).

Undervisningsopplegget kan også bli brukt som utgangspunkt for eit tverrfagleg arbeidsopplegg for faga samfunnsfag og engelsk og for utdanningsprogrammet musikk, dans og drama.

I undervisningsopplegget lærer elevane ikkje berre om hiphop-kulturen, men elevane blir også oppmoda til å lage ein eigen rap. Rapen kan omhandle eit samfunnsfagleg emne, og opplegget passar derfor fint til fleire tema og kapittel i , men er kanskje spesielt relevant for kapittel 5 (Kultur).

 

Til toppentiltoppen

Kulturell globalisering (kapittel 5, 6 og 13)

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne forklare omgrepet globalisering og vurdere ulike konsekvensar av globalisering og definere omgrepet kultur og gje døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid

Globalisering er eit viktig trekk ved vår tid, og pregar kvardagen vår i stadig større grad. I dette undervisningsopplegget skal elevane konsentrere seg om den kulturelle globaliseringa, og opplegget passar derfor godt på tvers av kapittel 5 ("Kultur"), 6 ("Kulturmøte") og 13 ("Ei verd utan grenser"). 



Nettstadene under er først og fremst meint som bakgrunnsstoff, det vil seie tekstar elevane kan lese for å få innspel til kva dei kan tenkje på, og kvar dei eller læraren kan leite vidare etter meir informasjon. 




Forslag til undervisningsopplegg: 



Be elevane om å ta for seg ein vanleg dag: kleda deira, alt dei et og drikk, musikken dei hører på, filmane dei ser, nettstadene dei er inne på, alt dei les, og kva ord dei bruker når dei snakkar. 



Kvar kjem alt frå, kvar er varene og tenestene produserte? Be dei lage ei liste. 



Andre moglege problemstillingar som elevane kan arbeide med i grupper:

  1. Kva inneber kulturell globalisering?
  2. Korleis pregar den kulturelle globaliseringa verda?
  3. Korleis pregar den kulturelle globaliseringa kvardagen vår?
  4. Kva er bakgrunnen for at den kulturelle globaliseringa pregar kvardagen vår i stadig større grad?
  5. Kva positive konsekvensar har den kulturelle globaliseringa?
  6. Kva negative konsekvensar har den kulturelle globaliseringa?

Nettstader: 



 

Til toppentiltoppen

Introduksjonsprogrammet for flyktningar (kapittel 5 og 6)

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne definere omgrepet kultur og gje døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid og beskrive hovudtrekk ved kulturen til nokre minoritetar i Noreg og drøfte utfordringar i fleirkulturelle samfunn

Introduksjonslova: 



"Formålet med denne loven er å styrke nyankomne innvandreres mulighet for deltakelse i yrkes- og samfunnslivet, og deres økonomiske selvstendighet." 



(Frå §1. "Lovens formål" i kapittel 1 i Introduksjonsloven) 




1. september 2004 blei det innført eit introduksjonsprogram for flyktningar som nyleg har komme til Noreg. Målet med programmet er å hjelpe flyktningane til å bli integrerte i det norske samfunnet på så raskt som mogleg. I programmet inngår blant anna arbeids- og språkpraksis. Busetjingskommunen er ansvarleg for å gi flyktningane eit individuelt tilpassa introduksjonstilbod. 




I arbeidet med introduksjonsprogrammet for flyktningar finst det mange ulike innfallsvinklar. Under har vi har skissert tre forslag til korleis klassen kan arbeide med dette programmet. Undervisningsopplegget passar best som gruppearbeid. 



A) Kartlegging 



Gruppene får i oppdrag å kartleggje korleis situasjonen er når det gjeld introduksjonsprogrammet for flyktningar i kommunen. Kva tilbod finst, og kor mange deltek i programmet? 



Kartlegginga kan anten bli gjennomført gjennom kontakt med flyktningkonsulenten i kommunen, eller gjennom informasjon frå Internett eller andre kjelder. 



B) Intervju 



Gruppene får i oppdrag å intervjue kvar sin person som deltek/har delteke i introduksjonsprogrammet for flyktningar i kommunen. Kva erfaringar har han eller ho med dette programmet? 


C) Lage eit opplegg for ein fiktiv flyktningfamilie i heimkommunen

Elevane får i oppdrag å lage eit opplegg for ein fiktiv flyktningfamilie som snart kjem til kommunen. Før dei utarbeider opplegget, må dei avgjere kvar familien kjem frå, kva som er årsaka til flyktningstatusen deira, og kor mange personar familien består av.

Nokre punkt som det kan vere viktig å tenkje på/ta omsyn til i opplegget:

  • Kva omsyn bør kommunen ta til dei ulike familiemedlemmene? Har dei for eksempel barn som treng barnehage- eller skoleplass? Finst det arbeid å få i kommunen eller nabokommunen?
  • Kvar skal dei bu? Kva treng dei av praktiske ting til å begynne med?
  • Korleis kan kommunen leggje best til rette for at familien blir integrert i nærområdet og i lokalsamfunnet?
  • Kva med språklege utfordringar?
  • Er det nokon spesielle omsyn kommunen bør ta med tanke på deira kulturelle/religiøse bakgrunn?
  • Er det nokon spesielle omsyn kommunen bør ta med tanke på deira livssituasjon, som for eksempel traumatiske opplevingar?
  • Kva med praktisk informasjon? Kva informasjon treng dei, og korleis får dei tak i denne informasjonen?
  • Korleis bør kommunen motta flyktningfamilien når dei kjem til kommunen?

Nettstader med meir informasjon om introduksjonsprogrammet: 



 

Til toppentiltoppen

Norsk asylhistorie (kapittel 5 og 6)

Tverrfagleg oppgåve: samfunnsfag og historie

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne beskrive hovudtrekk ved kulturen til nokre minoritetar i Noreg og drøfte utfordringar i fleirkulturelle samfunn og definere omgrepet kultur og gje døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid

Lytt til lydklippet "Alt om asyl: et blikk på asylhistorien i Norge" frå NRK og svar på desse spørsmåla (individuelt eller i grupper):

  1. Når kom dei første flyktningane til Noreg, og kven var dei?
  2. Kva blir rekna som den første "masseinnvandringa" til Noreg?
  3. Når kan ein seie at Noreg fekk ein organisert asylpolitikk, som har danna grunnlaget for dagens politikk på dette området?
  4. Kva er skilnaden mellom ein flyktning og ein asylant, ifølgje FNs definisjon frå 1951?
  5. På kva måte endra flyktningstraumen til Noreg seg etter den andre verdskrigen?
  6. Når blei dei første asylmottaka bygde i Noreg?
  7. Kva syn har dagens regjering på asylpolitikken?
Lydklipp frå NRK: "Alt om asyl: et blikk på asylhistorien i Norge" (mp3-fil)

 

Til toppentiltoppen

Kulturkonflikt – eit rollespel (kapittel 5 og 6)

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne definere omgrepet kultur og gi døme på at kultur varierer frå stad til stad og endrar seg over tid og beskrive hovudtrekk ved kulturen til nokre minoritetar i Noreg og drøfte utfordringar i fleirkulturelle samfunn og forklare kvifor fordommar oppstår og diskutere korleis framandfrykt og rasisme kan motarbeidast gi

I følgjande forslag til undervisningsopplegg blir elevane utfordra til både å reflektere rundt spørsmålet om kva ein kultur er, og rundt kva som kan vere årsaka til kulturkonfliktar. Dette er sentrale problemstillingar i kapittel 5 og 6 i Streif, og undervisningsopplegget passar derfor godt som eit opplegg på tvers av desse to kapitla. 




Forslag til undervisningsopplegg: 



Læraren deler klassen inn i grupper. Kvar gruppe får i oppdrag å lage eit rollespel der det oppstår ein konflikt på bakgrunn av eit møte mellom to (eller fleire) kulturar. Etterpå skal gruppene presentere rollespela for resten av klassen.

Kulturkonflikten kan for eksempel vere ein konflikt mellom kulturar med ulik etnisk eller religiøs bakgrunn, mellom by- og bygdekulturar, mellom kulturar frå ulike geografiske område eller mellom kulturar baserte på ulik generasjonstilhørsle. Konflikten kan med andre ord ta utgangspunkt i ein konflikt mellom ein hovudkultur og ein delkultur, mellom to ulike delkulturar eller mellom ulike undergrupper til delkulturane. 



Det er opp til læraren om han eller ho vil ta ein diskusjon i klassen om kva ein kultur er, før elevane startar med gruppearbeidet. 



Spørsmål til diskusjon etter framføringa av rollespelet:

  • Kva ulike kulturar var innblanda i konflikten?
  • Kva gjekk kulturkonflikten ut på? Korleis oppstod han, og kva var årsaka til konflikten?
  • Korleis opplevde dei som var innblanda i konflikten, situasjonen?
  • Fann dei ei løysing på konflikten? Kva synest elevane i så fall om denne løysinga? Kunne han ha vore løyst på ein annan måte?
  • Kunne kulturkonflikten ha vore unngått? I så fall, korleis? I så fall, korleis?
  • Har nokon i klassen opplevd ein liknande kulturkonflikt? Fortel om opplevinga!Fortel om opplevinga!

 

Til toppentiltoppen

Korleis kan rasisme hindrast? (kapittel 6)

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne forklare kvifor fordommar oppstår og diskutere korleis framandfrykt og rasisme kan motarbeidast

Diskuter i klassen:

    1. Kva er hovudpoenget i artikkelen du finn på lenkja under?
    2. Trur du det som kjem fram i artikkelen, er rett?
    3. Korleis meiner du at rasisme kan motarbeidast?

Nettstad:

"Gjenkjenning hindrer rasisme" om rasisme frå nettstaden forskning.no 


 

Til toppentiltoppen

Minoritetskulturar (kapittel 6)

Mål for opplæringa er at eleven skal kunne beskrive hovudtrekk ved kulturen til nokre minoritetar i Noreg og drøfte utfordringar i fleirkulturelle samfunn

Forslag til undervisningsopplegg: 



Vi skil ofte mellom nasjonale minoritetar - som kvener, samar, romfolket, taterar og jødar - og nye minoritetar - som tyrkarar, vietnamesarar, pakistanarar, polakkar osb. I dette undervisningsopplegget skal elevane bli kjende med og arbeide med nokre av dei nasjonale og nye minoritetsgruppene i Noreg. Resultatet av arbeidet kan for eksempel vere ei veggavis der minoritetsgruppene blir presenterte. 



Klassen blir delt inn i grupper. Kvar gruppe vel ei minoritetsgruppe som er representert i Noreg i dag, og gjer greie for hovudtrekk ved kulturen deira. Nettstadene under kan hjelpe elevane i valet av gruppe og i informasjonsinnhentinga. Dei to første lenkjene gir dei ei oversikt over innvandrargrupper i Noreg i dag, mens dei andre lenkjene inneheld informasjon om utvalde minoritetsgrupper. Til slutt finn dei også ei lenkje til Utrop - den første fleirkulturelle avis a i Noreg, som kan vere nyttig dersom dei ønskjer å fokusere på dagsaktuelle saker knytte til den minoritetsgruppa dei har valt. eiUtrops




Aktuelle nettstader og artiklar: 



 

Til toppentiltoppen

Tolke bilete

I ei avis eller i eit tidsskrift tek fotografen og redaksjonen mange val før dei aktuelle bileta blir plukka ut og publiserte. Ved å sjå bilete i ein større samanheng kan ein trene seg opp til å forstå kva redaksjonelle bilete fortel om ei hending eller ein person. Dokumentet "Biletanalyse" av Paul S. Amundsen er ei innføring i analyse av bilete, og inneheld mange eksempel på biletanalyse og gode idear til oppgåver.

Kapittel 6: Forslag til tolking av biletet på side 76-77 i Streif

Traktor

Bilettekst: Jæren, 2007: Uvanleg godt integrert i den lokale kulturen - eller annleislandet i full blomstring? Kreditering: Samfoto/Knut Egil WangKva ser vi?

Både framgrunnen og bakgrunnen i biletet er mørk. To utelamper med sterkt lys forsterkar neonskiltet på taket av McDonald's, og blikket blir drege mot den retninga som traktoren kjører. Vi ser traktoren godt, plassert framfor bygningen og med refleksar av lys over seg. I framgrunnen skimtar vi det tradisjonelle steingjerdet på Jæren.

Kva vil fotografen fortelje oss med dette biletet?

  • Vise at tradisjon og modernitet lever side om side?
  • At det lokale og det globale godt kan leve saman?
  • Utfordre fordommane våre? Ler vi av denne samanstillinga, og kvifor gjer vi i så fall det? Har vi fordommar om Bygde-Noreg?
  • Åtvare mot kunstige og sterile innslag i tradisjonsrike bygdekulturar? Seie at McDonald's-imperialismen snik seg inn overalt og øydelegg tradisjonelle verdiar og landskap?
  • Eller er det berre eit fint bilete av ein traktorførar som skal kjøpe seg mat - ei tilfeldig hending?
  • Kva med oss som ser? Ser vi det berre som eit flott bilete - til og med som eit poetisk bilete av eit utsnitt av ein røyndom vi kjenner?

Biletet er henta frå boka Traktorland av Knut Egil Wang (Cappelen 2008). Traktorland er ei fotobok om traktorar og traktorkultur på Jæren. Sjå www.knutegilwang.com for fleire bilete i same serie.

Kapittel 6: Forslag til tolking av bileta på side 78 og 79 i Streif

Bilettekst: Frå eit gjengmiljø i Oslo Kreditering:All over Press/Dagbladet/Aleksander Nordahl

Oppgåve 17 i boka: Kva ser du i framgrunnen? Kva ser du i bakgrunnen? Er det noko du finn påfallande? Kva tolking synest du fotografane legg opp til?

Biletet på side 78:

Kva ser vi?

Framgrunnen er dominert av halve ansiktet til ein ung mann. Auget og blikket ser rett på oss. Handa dekkjer over nedste delen av ansiktet. Vi ser at han har øyrering, han har mørk hudfarge og er kledd i ei svart T-skjorte. Guten ønskjer å dekkje seg til og vere anonym. Kvifor?

Gutane i bakgrunnen vender ryggen til oss. Dei vil også vere anonyme. Vi ser at dei er unge, ut frå klesdrakt, kroppsbygnad og kroppshaldning. Er det skotsikre vestar dei har på seg?

Kva vil fotografen fortelje oss med dette biletet?

Jamvel utan bilettekst hadde nok tolkinga vår gått i retning av eit gjengmiljø, kriminelle innvandrarar i det moderne Noreg. Dei er ikkje einskildindivid for oss, men representerer visse grupper som vi kjenner til via medieoppslag. Vil fotografen da utfordre fordommane våre om at «alle svarte unggutar er noko vi bør vere redde for»?

Biletet på side 79:

Bilettekst: Frå feriestaden Benidorm i Spania Kreditering: All Over Press/Magnum Photos/Martin Parr

Kva ser vi?

Framgrunnen er dominert av eit eldre par som vi ser bakfrå. Dei er kvite, dei er anonyme og dei har like hovudplagg. Vi trur dei er eldre, ut frå det vi ser av kroppshaldning og klesdrakt. Vi ser at dei er i «Syden» ein stad, fordi dei ser på eit strandmiljø, og fordi vi ser noko som minner om hotellkompleks i bakgrunnen.

Biletteksten seier kvar vi er, og vi veit at mange norske pensjonistar har langtidsferie eller feriebustad i Spania. Men vi hadde vel kunna gjette det likevel? Dei er framande på staden der dei er, dei er tilskodarar. Vi ser ikkje ansiktsuttrykket deira. For fotografen er det tydeleg at det er paret som er objektet.

Begge bileta:

Kva vil fotografane fortelje oss med desse bileta?

  • Bileta er tydeleg arrangerte og signaliserer ei haldning hos fotografane. Kanskje vil dei utfordre stereotypiane våre om ulike grupper? Vi har så lett for å dømme utan å tenkje på einskildtindivid.
  • Eller vil dei vise at den eine gruppementaliteten og gruppeåtferda ikkje er noko betre enn den andre?
  • Eller vil dei ganske enkelt hengje ut det dei oppfattar som klare grupper i Noreg?

Kvifor trur du desse to bileta er stilt saman i boka? Kva meiner du det kan seie om kva biletredaktøren av boka vil ha fokus på?

Kapittel 6: Forslag til tolking av biletet på side 80-81 i Streif

Oppgåve 18 i boka:

Studer biletet på side 80-81. Kva ser du på biletet? Kva inntrykk gir forholdet mellom framgrunn og bakgrunn? Kjenner du igjen noko i komposisjonen på biletet frå andre medieoppslag om ulike grupper i samfunnet?

Nokre punkt til ei tolking:

Kva ser vi?

 style=

Kreditering: All Over Press/Magnum Photos/Ferdinando Scianna

Vi ser eit halvt ansikt med mørk hudfarge, med fokus på dei brune auga. Bak henne er eit utsnitt av eit anna ansikt med kvit hudfarge og blå auge.
Jenta i framgrunnen ser alvorleg inn i kameraet, blikket er tomt og matt. Blikket i bakgrunnen lyser klart og blått mot oss.

Kva vil fotografen fortelje oss med dette biletet?

  • Kor sårbare innvandrarar i eit framandt land er, og særleg innvandrarar som skil seg ut frå majoritetsbefolkninga?
  • Vil fotografen samtidig gi oss assosiasjonar i retning av at individet er sårbart og framandgjort i eit samfunn der alt blir kontrollert av staten? Og at minoritetar har eit særleg problem fordi dei også må innrette seg etter majoriteten? Tankane våre blir dregne i retning av eit kontrollsamfunn: Storebror ser deg.
  • Det er også noko ved biletet som dreg oss i retning av science fiction og datastyrte hovud eller individ. Vi skal kanskje få sympati med den eine mot dei mange, med individet mot kollektivet?

I dette perspektivet kan det vere interessant også å vurdere bileta på side 43, 100-101, 170-172, 180-181, 202, 210-211 og 214.

Det er ein vanleg medieteknikk å framheve individet for å få merksemd om ei sak, for eksempel:

  • einskildindividet som offer for ei gruppe eller for storsamfunnet
  • einskildindividet som hevar seg over grupper og/eller storsamfunn

Be elevane for eksempel om å studere medieoppslag som har å gjere med store idrettsarrangement, næringslivssaker, kriminalsaker, menneske som ikkje får rettane sine eller hendingar frå Helse-Noreg.

 

 

Til toppentiltoppen